Henüz üye değilseniz, Buraya tıklayarak ücretsiz kayıt olabilirsiniz.
EĞRİSU YAYLASI İLE LELVAN(GOLEZANA) YAYLASI
SINIR APLİKASYONU HAKKINDA TEKNİK GÖRÜŞ
1. KONUSUNUN ÖZETİ
Rize Çamlıhemşin ilçesi Topluca (Eski adı Sano) Köyü ile Rize Ardeşen ilçesine bağlı Aşağı Durak, Sinan ve Aşağımanganez köyleri arasında, Ardeşen Asliye Hukuk Mahkemesinin 1956/79 E. ve 1961/7 K. sayılı dosyasıyla Yaylaya Müdahalenin Men’i yargılaması yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davaya konu kararın gelişimi şöyledir. Topluca Köyü, 1956 tarihinde, Eğrisu Deresinin Doğu tarafında yer alan ve davalı köylerce müdahale edilen yayla otlağının kendisine ait olduğunu belirterek, Ardeşen Asliye Hukuk Mahkemesinde men’i müdahale davası açmıştır. Muhakeme sürecinde davalı köyler, karşı dava açarak, Eğrisu Deresinin Batısının belli bir kısmına kadar olan yerlerin kendilerine ait olduğunu ileri sürmüştür. Mahkemenin belirlediği bilirkişiler, tarafların bu iddialarını, hazırlattıkları krokide (1) ve (2) nolu yer olarak belirlemiştir. (1) nolu bölge davacı Sano Köyünün iddia ettiği yerleri, (2) nolu bölge davalı köylerin karşılık dava ile ileri sürdükleri yerleri göstermektedir. Mahkeme sunulan deliller, mahallinde yaptığı keşif ve bilirkişi beyanlarını dikkate alarak, davalı köylerin iddiasını reddederek, Sano Köyünün iddiasını kabul etmiş ve davalı köylerin bu yerlerden menine karar vermiştir. Davalıların yapmış olduğu temyiz başvurusu Yargıtay tarafından reddedilerek mahkeme kararı onanmıştır.
Ardeşen Asliye Hukuk Mahkemesinin E.1956/79 ve K. 1961/7 kararının Eki Kroki
Ardeşen İcra Müdürlüğü Heyeti, 28.05.1966 tarihinde bilirkişiler ile birlikte dava konusu bölgeye giderek, kararda ve kararın dayandığı krokide belirtilen yerleri Topluca (Sano) Köyüne teslim etmiştir. Teslim şu şekilde gerçekleşmiştir: Heyet, bilirkişiden “Şarken(Doğu) Uzun kaş ve keza uzun kaş, ince çağıl lelvan sırtı ve soğan sırtları ve hevek aşıdının mahallinde gösterilmesini talep etmiştir. Bilirkişi, Çarkı Irmağından başlayarak Uzunkaş denilen yerlerin belli olduğunu ve bu kaşın aralarında küçük ırmaklar ve bu arada da Ahır Su ırmağının bulunduğunu, kaşın üst tarafında Aşağı Durak Köyüne ait yayla evlerinin mevcut olduğunu, Kaş diye tabir olunan yerlerin belirgin bir şekilde hudutu belirlediğini, Kaşın bitiminde kayalık bir yer ve onun üstünde İnce Çağıl olduğunu ve onu takiben yukarıya doğru Lelhan Sırtının devam ettiğini ve onun arka tarafının Soğan sırtı olduğunu, beyaz suyun başında Soğan Sırtının devam ettiğini tespit etmiştir.
Topluca (Sano) Köyü, Yaylasına müdahale edilmemesi için Ardeşen İcra Müdürlüğü’nün 1962/1 sayılı kararına istinaden “YAYLA TESLİM TUTANAĞI” ile bu yerleri 1966 tarihinde teslim almıştır. E.1956/79 ve K.1961/7 sayılı kararda, krokide (1) nolu bölge olarak belirtilen ve Topluca Köyüne teslim edilmesi gereken “Garben (Batı) Eğrisu Deresi, Şarken(Doğu) Uzunkaş, İnce Çağıl, Levhan Sırtı, Soğan Sırtı ve Hevek Aşıdı, Şimalen(Kuzey) Çarkı Irmağı, Cenuben (Güney) Beyazsu Irmağı ile çevrili Eğrisu Yaylasının bu bölgesine müdahale edilmemesi belirtilmiş bu yerlere hayvan sokulmaması gerektiği, aksi hareketin cezai müstelzim olacağı hususu davalılara ihtar edilmiştir.
Kesinleşen yargı kararının infazından sonra, değişik tarihlerde farklı davalar açılmıştır. Şahsi mülkiyet iddiasıyla sözkonusu yayla arazisine vaki el atmanın önlenmesine yönelik Ardeşen Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kararı ve Yargıtay ilamı incelenmiş, Mahkemenin şahsi mülkiyeti belgeleyen ferman suretini, ilgili kurumlara inceletmek suretiyle sahteliğini tespit ettiği ve esasında yaylaların köy tüzel kişiliklerine ait olduğunu, hiçbir şekilde şahsi mülkiyete konu olamayacağını belirterek davayı reddettiği görülmüştür. (Ardeşen A.H.M. 1966/137E., 1987/50K. ; Yargıtay 1987/4090E., 1987/6800K.)
Ardeşen ve Çamlıhemşin Jandarma Komutanlıkları ile Topluca Köyü ve diğer köy muhtar ve ihtiyar heyetlerinin ve bilirkişinin imzalarının bulunduğu 22.08.1988 tarihli tutanak tetkik edilmiş, heyet olarak sözkonusu yayla arazisine gidildiği ve yerinde karar ve krokinin araziye adaptasyonun yapıldığı, bu yerlerin Topluca Köyüne ait olduğu ve karar ile krokiye hiçbir itirazın sözkonusu olmadığı hususlarının belirtildiği müşahade edilmiştir. (Bkz. 16 Ağustos 1991 tarih ve 255 sayılı TC. Çamlıhemşin Noterliği onaylı Tutanak)
Çamlıhemşin Sulh Ceza Mahkemesinin 31.10.1989 tarihli kararına dair “Yargıtay İlamı”nda, Topluca Köyü Muhtarlığının şikayeti üzerine, Aşağıdurak Köyü sakinlerinden dört kişinin Eğrisu Yaylasında, daha önce mahkeme kararıyla Topluca Köyüne ait olduğu tespit edilen ve teslimi yapılan bölgede, hayvan otlatmaktan dolayı Çamlıhemşin Sulh Ceza Mahkemesince cezalandırıldığı ve talebinde para cezalarının tahsili için Çamlıhemşin İcra Müdürlüğünce takibe geçildiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 1990/8525E. , 1990/9106K.)
Aşağı Durak Köyünün men’i müdahale konulu, Ardeşen Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davanın kararında, daha önce aynı yerle alakalı kesinleşmiş mahkeme kararının mevcudiyetinden bahisle, men’i müdahale talebinin reddedildiği ve bu kararın Yargıtayca onaylanıp kesinleştiği görülmüştür. (Ardeşen A.H.M. 1990/19E., 1992/86K., Yargıtay 1992/11127E.,1992/3356 K.)
1991 tarihinde Topluca Köyü Muhtarlığının Aşağıdurak Köyü sakinlerinden biri aleyhine açtığı “sınır tecavüzün men’ine dair dava”nın Çamlıhemşin İcra Ceza Mahkemesince karara bağlandığı, Aşağıdurak sakinlerinden olan davalı şahsın mahkeme kararlarıyla Topluca Köyüne ait olduğu kesinleşen bölgeye yaptığı tecavüzden dolayı cezalandırıldığı ve bu kararın Yargıtay’ca da onaylanarak kesinleştiği görülmüştür.(Çamlıhemşin İ.C.M.1991/1E., 1991/2K.; Yargıtay 1992/4179E., 1992/5798K.)
Çamlıhemşin Jandarma Komutanlığı tarafından hazırlanan 2003 tarihli krokide, Aşağıdurak Köyü Muhtarlığının 1961 tarihli mahkeme kararında ve krokide (1) nolu bölge olarak gösterilen ve Topluca Köyüne teslim edilen yere, 200 metre yol yaptığının tespit edildiği ve yol yapımının Komutanlıkça 200 metre ihlalin var olduğu belirlenerek durdurulduğu görülmüştür.
02.08.2003 tarihli Olay Yeri Tespit Tutanağı
4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında, Asliye Hukuk Mahkemesinin E.956/79, K.961/7 sayılı kararı ve bu karar ekindeki hudutları araziye aplike etmek için 13.09.2005 ve 17.07.2006 tarihinde bahse konu yer Golezona ve Eğrisu Yaylalarına gidilmiştir. Krokiyi araziye uygulamak için 1/25000 ölçekli askeri harita ve konum belirlemek için el GPS cihazı kullanılmış, ancak krokideki yer isimlerinden bazılarının çift olduğu gerekçesiyle hududun belirlenemediği ifade edilmiştir. Düzenlenen rapor ile Krokinin sayısallaştırılmamış olduğu gerekçesiyle sınırın tam olarak nereden geçeceği ve Beyazsu Irmağının doğusundan geçen hattın ne kadar bir mesafeden geçtiğinin tam olarak belirlenemeyeceği gerekçesiyle çalışmalar durdurulmuştur.