Henüz üye değilseniz, Buraya tıklayarak ücretsiz kayıt olabilirsiniz.
ÇOYUMUZUN TARİHİ
Yeni ismi Topluca, eski simi Mcanu, Sano, Çano olarak bilinen çoyumuzun kuruluşi hakkında net bir tarih bilinmemektedur. Ancak çoyun eski ismunden yola çıkarak yaklaşık 850 yılluk bir mazisinun olduğuni söyleyebiluruz. Çoyumuzun eski ismu olan “MSANU” nun Lazcada şimşirluk anlamuna gelduği rivayet edilur. Çok eski tarihlerden 1950 li yıllara kadar giyum eşyalarınun düğmelerunden kaşuğına kadar birçok eşya şimşir ağacundan yapilurdi. Bu sebeple, eski taruhlerde çöyümüz insanları çarşudan tuz, sabun, geyecek ihtiyacuni karşulamak içun eski ismu Atina yeni ismi Pazar nahiyesinde bulanan çarşuya coturebilduği kadar şimşir coturur satup ettuği para karşıluğunda tuz, sabun, öte beri alarak çoyine ceri dönerlerdi. Bu sebeple şimşir yöremuzde bugünki çay kadar değerlu idi. Çöyümüzün ismini da, şimşir ağacundan alduğuni söyler yaşlilarumuz. Bir rivayete cöre Hemşinliler Lazlarun yaşadukleri bölgeyi tanumlamaları içun “Çano” ya da “Sano” ismuni kullanurlardı. Bu sebeple de çoyumuzun isminun bundan kaynaklanduğuni söylerler.
Çoyumuzun Müslümanluği kabuli, Osmanlıdan önce Selçukli Sultanı tarafundan bölgeye conderilen insanlar ve mollalalar tarafından olduği anlatılur. Trabzon Pontus ve Gürcilerle hiçbir bağı olmamıştur. Eski tarihlerde, Çamlihemşinun yukari çöylerine asker ulaşamaduği içun Pontus ve Rus işgali zamaninda da asimile edilememuştur. Bazı kaynaklar, Lazlarun Gürci, Mergel yada Pontus Rumi karuşumi diyebilirler. Ancak gerçekle hiçbir alakası yoktur. Lazlar, medeni ve zeçi olmalarından dolayi 3000 yıldur asimile olmamış bir irk olarak tarihe geçmuştur. Buni 82 yıl önce yörede araştırma yapmış İtalyan bir laz tarihçi söylemiştir. Selçuklu ve Osmanli doneminde çoyumuze devlet tarafunden müslüman Çeçenler, Çerkezler, Tatarlar ve Kürtler yerleştirilmiştur. Bu aileler hala bu lakaplariyle bilinmektedurler.
Çoyumuzun mezar taşları incelenduğinde 380 yıllık mezar yazıtlarına rastlanmıştur. Msanu köyü tarihe, en geniş topraklara sahip bir köy olarak geçmektedur. Topraklarınun genuşluği Çamlıhemşin ilçesinden, doğu istikametine İsina tepesi, Maselevat vadisine burdan Ardeşen ilçe sınurlarine geçer. Maselevat vadisinun uzantısı olan Komatı Yaylası ve Eğrisu Yaylasından sonra Kaçkar Dağı eteklerinde bulunan Buyuk yaylaya kadar uzanır. Yaklaşuk Cuneyden Kuzeye 45 km uzunluğuna, 15 km genişluğine sahiptur ve yaklaşık 675 km üzerine kurulmiş beyuk bir köydür. Öyleki, merkez köyü ile mezrası, yayları bir yerde olan başka bir köy yoktur. Çoyumuz 7 köyle sınırdaştır. Bunlar ÇAYIRDÜZİ, DİKKAYA ,KADİÇÖY, MİKRON, SIRT, YUKARIDURAK, AŞAĞIDURAK çoyleridur. Türkiyenin üçüncü Rizenun birinci beyuk köyü durumundadur.
Topluca çoyi 1980 li yıllara kadar nufusinin yüzde doksanını bünyesinde barındurdıği halde cünümüzde nüfüsinin ancak yüzde ellisini köyünde barındırabilmektedur. Sebebi ise heryerde olduği gibi moderin çağın insanlara geturduği yeni ihtiyaçlardur. Cünümüzde Toplucanun gerçek nüfusi 3500 olduği halde yerleşik ikamet 1500 civarindadur. Nüfusun yarısından fazlası gurbet ellerdedur.
Toplucaya patronlar çoyi de diyebiluruz. Çünçi gurbettekilerun yüzde sekseni pastane işletmek ilen uğraş vermektedur ve bu alanda özellikla Karadeniz sahilinde buyuk Pazar sahibidurler. Yaklaşik 100 civarında esnaf, pastacılıkla uğraşı vermektedur. Çoyde kalanlar ise çay tarumi ve ariciluk ilen geçimini sağlamaktadur. Çoyumuzdeki coçun nedeni ile nufus azalmiş bu azalma ilen beraber eskiden çok yaygun olan hayvacilukta bitme haddesine gelmiştur.
2008 yılında çoyumuzun Maselevat bölgesi, Rize İl Tarım Müdürlüği tarafında organik tarım bölgesi ilan edilmiştur. 2009 ve 2010 yılında organik tarımla birlikte organik arıcılık faaliyetlerine de başlanacaktur. Projelerin beliril aşamalardan geçmesi beklenmektedur. Bu uygulamalar Toplucada ve Maselevat bölgesinde istihdamı artturecek ve çoyumuzun cöç erozyonu önlenmiş olacaktur.
Çoyumuz 380 hanedur. Maselevat mahallesinde 180 hane civarında ahşap ev bulunmaktadur. Üç küçük yani aşağı yaylasi bir de beyuk yani yukari yaylası vardur. Yaylalarumuz, Karadeniz yaylalarinun en cuzel yaylalarundandur. Komati yaylası, Eğrisu yaylası, Tassikeri yaylası ve Büyük yayla. Bu yaylalarda 10 adet krater coli bulunmaktadur. Yaylalar bölgesinde 400 haneye ait 8 km boyunda meşelikler vardur ve buralarda kara kovan arıcıluği yapılmaktadur.
Kısacası Topluca çoyi tabiatiyle, havasiyle, cur ormanlarıyle, colleriyle, yaylalariyle, karakovan ariciluği ile doyumsuz bir cuzelluğe sahiptur. Eğer bu yapisini koruyabilursek celecekte çuyumuzde bir turizim patlaması yaşayabiluruz. İnsanlarumuz gurbet ellerden kurtulur diyebiluruz. Topluca insani çoyine fedakardur. Çoyine bir iş maçinasi kazandurarak yaylalarına yol cuturmeye çalışmaktadur. Komatti ve Egrisu Yaylasune yolini yapmiştur. Beyuk yaylaya da yolini coturecektur.
Topluca çoyinin yekpare bir çoy olarak kalmasinun sebebi, dağlarda yaşayan lazlarun merkezi olmasundandur. Çamlihemşinun diğer çoylerinun Toplucadan türenme olduği bilinmektedir. Zira, komşi çoylerde yakın akrabalar bulunmaktadur. Örneğun Çayirdüzi çoyindeki badoğliler ile Tolikçet çoyindeki badoğluler çoyumuzden inmedurler. Dikkaya çoyindeki Seferoğulleri, Ardeşen ilçesindeki Cancalar, Kestioğulları, Pazar ilçesundeki Pancolar, Bucğiler çoyumuzden inmedurler.
Kaynak: Köyümüzden yaşlı insanlar, Rize tarihi Çitabi, Gürci yazar Ali Tandilava ve Muhammet Vanilişi nin Lazların Tarihi Çitabi, Araştırmacı Mermanat Çoyinden Muzaffer ARICI. Hepsine teşekkürler.
Ziyaretçi: 12
Üye: 0
Toplam: 12
